Binnen de taakvelden Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening, Grondexploitaties en Wonen & Bouwen wordt invulling gegeven aan onze Stedelijke Ontwikkelingsambities. Onze ambitie is vertaald in de Uitvoeringsagenda Stadsontwikkeling (2022) die zich daarbinnen vertaalt naar prioritaire opgaven waarin de gemeente een actieve regierol neemt. Daarnaast heeft de gemeente een faciliterende rol in overige particuliere initiatieven en stimuleert zij de ruimtelijke ontwikkeling door de vertaling van landelijk beleid naar lokale kaders. Een aantal speerpunten voor 2025 volgen hieronder.
Volkshuisvesting & Ruimtelijke Ordening
Veel onderwerpen in dit taakveld vallen samen met de overige taakvelden met betrekking tot Stedelijke Ontwikkeling, waaronder de woningbouwprogrammering(safspraken) en de woondeals gesloten met Provincie en Rijk. In aanvulling daarop worden daarbij onderstaande speerpunten geaccentueerd.
Wet Versterking regie op de volkshuisvesting
De nieuwe wet Versterking regie op de volkshuisvesting (6 maart 2024 voorstel ingediend 2 e kamer) verplicht gemeenten om een volkshuisvestingsprogramma waaronder een woonzorgvisie op te stellen en een urgentieverordening waarin wordt bepaald welke aandachtsgroepen voorrang krijgen bij de huisvesting en hoe dat geregeld wordt. In de Rijksprogramma’s ‘Een thuis voor iedereen’ en ‘Wonen en Zorg voor ouderen’ is opgenomen dat alle gemeenten een start maken met integrale regionaal afgestemde woonzorgvisies voor alle aandachtsgroepen en ouderen. Hiermee worden de fysieke en sociale opgave van de gemeente met elkaar verbonden. Begin 2024 is de Regionale woonzorgvisie Twente 2024-2026 vastgesteld. De regionale woonzorgvisie betreft een algemene visie, die een kapstok vormt voor een nog op te stellen lokale woonzorgvisie. In 2025 wordt de lokale woonzorgvisie vastgesteld. Dit is een belangrijke bouwsteen voor het volkshuisvestingsprogramma dat in 2025/2026 wordt opgesteld. Een volkshuisvestingsprogramma is een plan van de gemeente voor het bouwen van nieuwe woningen, het betaalbaar houden van wonen, het verbeteren van bestaande woningen, en het bevorderen van de leefbaarheid.
Woonwagenstandplaatsen
In het woonwagenbeleid Almelo (2021) is afgesproken 12 standplaatsen te realiseren, verdeeld over meerdere locaties. Hierbij wordt nadrukkelijk aansluiting gezocht bij de ontwikkeling van nieuwe woningbouwlocaties in het kader van uitvoeringsagenda stadsontwikkeling. De eerste concrete locatie wordt gerealiseerd in de Parkbuurt. Momenteel wordt uitgegaan van 4 standplaatsen per locatie. Ook wordt de uitbreiding van bestaande locaties onderzocht. Met de woningcorporaties vindt momenteel overleg plaats over de exploitatie van de standplaatslocatie in de Parkbuurt.
Particuliere locatieontwikkeling
Alle particuliere initiatieven die bij de gemeente worden ingediend, worden beoordeeld op kansrijkheid via de intaketafel. Bij kansrijke plannen wordt de ruimtelijke procedure voorbereid via een Bopa of het wijzigen van het omgevingsplan. Voor de initiatieven waarvoor leges worden geheven op basis van de legesverordening, wordt in voorkomend geval het kostenverhaalsregime gehanteerd en wordt eventuele nadeelcompensatie verhaald op de initiatiefnemer via een overeenkomst. Op basis van 2023 zijn er 177 particuliere initiatieven (groot en klein) beoordeeld, een beeld dat zich in 2024 heeft geconsolideerd (in lijn met het landelijk beeld). Waar er daarna in 2025 op zichzelf al een toename wordt voorzien, zal dit beeld zich op basis van de ingezette versnellingsmaatregelen naar verwachting nog verder versterken.
Omgevingswet, -plan en visie en de mobiliteitsvisie
In 2024 is de Bruidsschat (verhuizing Rijksregels Ruimtelijke Ordening naar het gemeentelijk omgevingsplan) technisch in beheer genomen. Hiermee hebben we een eerste stap in het opstellen van het omgevingsplan gedaan. Deze bruidsschat moet in de bestaande omgevingsplanstructuur worden geplaatst. Hiervoor moeten de technische regels aangepast worden aan de gemeentelijke werkwijze, met als streven eind 2024 gereed, zodat de regels van de Bruidsschat samen met de voormalige dubbelbestemmingen in het definitieve omgevingsplan gepubliceerd kunnen worden.
In 2024 is ook gestart met de actualisatie van de Omgevingsvisie. De actualisatie van de Omgevingsvisie is een continue proces. Door middel van een startnotitie wordt inzichtelijk gemaakt voor welke stedelijke ontwikkelingsopgaven Almelo op dit moment staat en vindt een verkenning plaats naar de groeimogelijkheden in het verlengde van de regionale verstedelijkingsstrategie (RSIA). Deze punten vormen ook de inhoud van het participatie- en communicatieproces van de eerstvolgende formele actualisatie van de Omgevingsvisie. Het doel is dat in de tweede helft van 2025 een concept omgevingsvisie gereed is.
Prioritaire opgaven
Vanuit de Uitvoeringsagenda Stadsontwikkeling (2022) werken we vanuit een actieve regierol aan de onderstaande prioritaire opgaven.
XL Businesspark 2
Met de ontwikkeling XL Businesspark 2 wordt een bijdrage geleverd aan de ambitie om van Twente een groene technologische topregio te maken door in te zetten op het faciliteren van grootschalige technologie gedreven maakindustrie en, voor een beperkt deel van de uitgeefbare gronden, ondersteunende logistiek. Het omgevingsplan en de MER zijn in september 2024 ter inzage gelegd. Begin 2025 kan de raad een besluit nemen over het omgevingsplan en de MER. Bij vaststelling wordt de definitiefase conform planning afgerond en kan de uitvoeringsfase starten. In 2025 kan vervolgens de samenwerking met de regio verder worden uitgediept en vastgelegd en kan worden gestart met actieve grondverwerving. Daarnaast zal 2025 worden gebruikt om de beroepsprocedures te voeren en af te ronden.
Almelo Centraal
In 2025 worden in het kader van de gebiedsontwikkeling Almelo Centraal diverse plannen opgeleverd. Voor de deelgebieden Achter de Molen en Westerdok worden de programma’s, stedenbouwkundige plannen en anterieure overeenkomsten afgerond. Ook wordt gestart met de voorbereiding van een aantal tenders en omgevingsplannen.
Voor het stadsproject Kanaalpark wordt een overkoepelende visie afgerond. En de vernieuwing van de Intercityknoop wordt samen met spoorse partijen, Rijk en provincie uitgewerkt in een ontwerpend onderzoek. Naast de nodige voorbereiding van bouwplannen, worden in 2025 ook de nodige projecten gerealiseerd. Zo worden in Kerkelanden circa 100 woningen gebouwd. En wordt de start van de bouw van de nieuwe Rechtbank verwacht.
Binnenstad
Voor de binnenstad wordt in 2025 ingezet op een aantal sporen. In het Groot Gravenkwartier wordt verder gewerkt aan transformatie van winkelpanden en herinrichting van de openbare ruimte. Daarnaast wordt het ontwerp omgevingsplan binnenstad opgesteld naar aanleiding van het eerder genomen voorbereidingsbesluit. Voor de Stadskade worden de eerder geformuleerde uitgangspunten nader uitgewerkt in een programma van eisen en stedenbouwkundig plan. Er wordt integraal ingezet op het beter faciliteren van (bewaakt) fietsparkeren in de binnenstad. Daarnaast wordt onderzocht hoe gratis parkeren voor de auto in de parkeergarages kan worden uitgebreid. Voor de openbare ruimte voor de binnenstad worden uitgangspunten geformuleerd (dit betreft, onder andere, de Grotestraat Zuid, Koornmarkt en passage) met de bedoeling deze vervolgens te vertalen naar een Visie op de openbare ruimte. In 2025 wordt met name onderzoek verricht naar een nieuwe overlegstructuur van het binnenstadmanagement als onderdeel van de Koers Binnenstad en wordt het terrassenbeleid afgerond.
Uitleglocaties
Voor de uitleggebieden Aalanderveld en Leemslagen zoals opgenomen in de Ruimtelijk programmatische visie Wonen-Werken worden de opgestelde gebiedsvisies in 2025 verder uitgewerkt in stedenbouwkundige (deel)plannen. De keuze welke gebieden hiervoor in aanmerking komen, is afhankelijk van ligging binnen het uitleggebied, beoogd woningpotentieel, eigendomssituatie, gemaakte afspraken, e.d. Afhankelijk van de voortgang van de uitwerking van de plannen kan mogelijk al een start met de uitwerking van (een wijziging van) het omgevingsplan worden gemaakt.
Naast de uitleggebieden wordt ook voor de dorpen Aadorp en Bornerbroek een vervolg gegeven aan de uitwerking van de opgestelde gebiedsvisies. Ook hier wordt de volgende stap het uitwerken van stedenbouwkundige plannen voor nog nader te definiëren locaties binnen en buiten de dorpen.
Voor de uitwerking van alle stedenbouwkundige plannen geldt dat deze in nauwe afstemming met de omgeving tot stand worden gebracht.
Grondexploitatie (niet bedrijventerreinen)
Almelo Noordoost
Het project Almelo Noordoost is een uitleggebied voor woningbouw en bevindt zich grotendeels in de uitvoeringsfase. Het betreft hier een project voor vooral vrijstaande woningen op relatief grote kavels. Binnen dit gebied bevindt zich ook een woningbouwproject voor particulier opdrachtgeverschap “CPO Hof Markgraven”. De grondexploitatie is gebaseerd op een definitief stedenbouwkundig ontwerp dat in 2007 is vastgesteld. De laatste kavels in vak 11 zijn in de verkoop gegaan. De verkoop van de grotere kavels loopt moeizaam, in verschillende vakken zijn nog meerdere grotere kavels beschikbaar. Hiervoor zal een marketingplan worden opgesteld en een campagne worden opgestart. De meeste vakken zijn inmiddels bouwrijp gereed gemaakt.
Parkbuurt
Het project Parkbuurt is als onderdeel van Aalanderveld een uitleggebied waarvoor eind december 2023 een Tender is uitgezet en een ontwikkelaar is geselecteerd. In het najaar van 2024 is hiervoor de verkoopovereenkomst ondertekend. Het betreft hier een project in een groene omgeving nabij de Bleskolk voor verschillen typologieën woningen (rij- en hoekwoningen, 2-kappers, levensloopbestendige woningen, appartementen en vrijstaand). In totaal gaat het om 131 woningen.
De grondexploitatie is in mei 2024 vastgesteld. Het bouwrijp maken van de eerste fase en ontsluitingsweg is gestart in het najaar 2024. De realisatie zal plaatsvinden in 2025.
Binnen het project zijn ook 4 woonwagenstandplaatsen ingetekend (zie ook boven). De exploitatie hiervan zal ondergebracht worden bij één van de woningcorporaties.
Wonen en bouwen
Herstructureringsopgaven
Zoals opgenomen in de Uitvoeringsagenda Stadsontwikkeling wordt voor de prioritaire wijken Kerkelanden, Ossenkoppelerhoek en Nieuwstraatkwartier een streefbeeld opgesteld, gevolgd door een programmatische wijkaanpak op meerdere thema’s waaronder herstructurering. Voor Kerkelanden en een groot deel van Nieuwstraatkwartier geldt dat deze deel uitmaken van de spoorzone en er een streefbeeld is ontwikkeld binnen de visie Almelo Centraal.
Voor Ossenkoppelerhoek ligt dat streefbeeld deels verankerd in de strategische doelen voor herstructurering. In 2024 en een deel van 2025 wordt voor Ossenkoppelerhoek tezamen met de woningcorporaties Beter Wonen en St. Joseph gewerkt aan een programmatische aanpak waarmee een wijkvernieuwingsplan wordt opgesteld. Daarin worden, naast een samenhangende visie, concrete projecten en activiteiten voor de periode 2025 – 2040 opgenomen. In 2025 blijven we werk maken van het, samen met de corporaties, sturen op toewijzing van sociale huurwoningen. In de prestatieafspraken zijn daar met de corporaties afspraken over gemaakt. Daarbij wordt gekeken naar een effectief instrumentarium om de leefbaarheid en veerkrachtigheid van wijken te verbeteren daar waar dat nodig is (bijvoorbeeld Kerkelanden en Nieuwstraatkwartier).